Huntington's+disease

** Quick dx: chorea, cognitive dysfunction, ประวัติครอบครัว และปัญหาด้านพฤติกรรม ** ** HD ** เป็นโรค hereditary chorea ที่พบบ่อยที่สุด ในสมัยก่อนเรียกโรคนี้ว่า Huntington chorea เนื่องจาก มีอาการ chorea เป็นอาการนำ แต่ภายหลังมีการศึกษาชัดเจนว่ามีสาเหตุมาจากความผิดปกติทางพันธุกรรมและมีอาการร่วมหลายอย่างจึงเรียกชื่อว่า Huntington's disease ** สาเหตุ ** ** เกิดจากความผิดปกติของยีน ** เป็นผลจาก CAG trinucleotide repeat ที่มีมากกว่าปกติ ซึ่งอยู่บนยีน Huntington บนโครโมโซม 4p16.3 ทำให้เกิดความเสื่อมของระบบประสาท โดยปกติแล้วจำนวน CAG repeats ไม่มากกว่า 35 หากอยู่ที่ 36-39 จะทำให้เกิดโรคในบางราย และหากมากกว่า 40 แล้วส่วนใหญ่มักจะแสดงอาการ HD ในช่วงชีวิต มีลักษณะการถ่ายทอดที่สำคัญของยีนนี้เรียกว่า anticipation คือ หากลูกของผู้ป่วยได้รับการถ่ายทอดยีนนี้จะมีโอกาสที่เริ่มมีอาการในอายุที่น้อยกว่าพ่อแม่ และมักมีจำนวน trinucleotide repeats มากกว่ารุ่นก่อนๆ ** ลักษณะทางพยาธิวิทยา ** จากการ autopsy พบ มี atrophy ของสมองหลายๆส่วน โดยเฉพาะที่ caudate nucleus และ putamen จะเป็นมากกว่าตำแหน่งอื่นๆ โดยเฉพาะเซลล์ในส่วนของ medium spiny neuron นอกจากนี้่เซลล์สมองในส่วนอื่นจะพบ inclusions อยู่ภายใน เกิดจากการจับตัวที่ผิดปกติของโปรตีน Huntington และ Ubiquitin ** ลักษณะทางคลินิก ** โรคนี้มี **ลักษณะสำคัญ คือ** ** Triad สามกลุ่ม ดังนี้ ** 1. การเคลื่อนไหวผิดปกติ : chorea พบ 90%, akathisia, motor impersistance เป็นต้น 2. ความเสื่อมของ cognitive เป็นปัญหาที่พบได้ในผู้ป่วยเกือบทุกรายแต่มักให้ความสนใจน้อยกว่่า ปัญหาด้านการเคลื่อนไหว โดยเกิดจากความผิดปกติที่ frontal lobe ทำให้มีปัญหา executive function และ การตอบสนองที่ช้า 3. ความผิดปกติของพฤติกรรม และจิดใจ: อาการเริ่มต้นอาจเริ่มด้วยอย่างใดอย่างหนึ่งก่อนใน 3 อย่างข้างต้น และมักเกิดในช่วงอายุ 35- 40 ปี ** การเคลื่อนไหวผิดปกติ ** __ Akathisia __ มักเป็นอาการเริ่มต้น โดยเริ่มจากอาการยุกยิกที่ปลายนิ้วมือ โดยผู้ใกล้ชิดมักสังเกตุว่าผู้ป่วยจะมีอาการอยู่ไม่สุก(__Akathisia__) __ Chorea __ มักเป็นตามมาภายหลังจากมีอาการ akathisia ระยะหนึ่ง โดยจะค่อยๆมากขึ้นมายังแขน ขา และใบหน้า __ motor impersistance __ คิอ อ าการที่ผู้ป่วยไม่สามารถคุมการเคลื่อนไหวได้อยู่คงที่ได้เป็นระยะเวลานานๆ เป็นลักษณะอาการที่สำคัญของโรคนี้ เชื่อว่า เกิดจาก  disinhibition จากสมองในส่วน frontal lobe __ การเคลื่อนไหวของตาผิดปกติ __ ในเรื่องของ slow saccades และ increased latency respond เป็นสิ่งที่ช่วยในการวินิจฉัยได้ง่าย __ อื่นๆ __ นอกจากนี้ยังมีการเคลื่อนไหวผิดปกติอย่างอื่น เช่น การทรงตัว, parkinsonism, tremor, dystonia และ dysarthia เป็นต้น ** การวินิจฉัยแยกโรค ** __ การวินิจฉัยโรค ____ HD __ ต้องอาศัยประวัติทางพันธุกรรม ร่วมกับความผิดปกติของ cognitive และพฤติกรรมที่เปลี่ยนไป เนื่องจากอาการ chorea พบได้ในโรคทางระบบประสาทหลายๆโรค __ นอกจากนี้การตรวจทางพันธุกรรม __ โดยดูจำนวน CAG repeats จะช่วยยืนยันให้ชัดขึ้น และสามารถตรวจได้ในคนที่มีปัจจัยเสี่ยงเช่น ญาติใกล้ชิดในครอบครัวเดียวกันได้ __ ส่วนการตรวจ ____ CT หรือ MRI __ จำเป็นเฉพาะรายที่มีอาการผิดปกติอื่นๆ เช่น พฤติกรรมเปลื่ยนแปลวรวดเร็วทันที่ทันได มีประวัติอุบัติเหตุมาก่อน ** การรักษา ** มักเป็นการรักษาตามอาการทั้ง 3 กลุ่ม ** การใช้ยารักษาอาการ **** chorea ** รักษาเมื่อมีอาการมากและมีปัญหาต่อกิจวัตรประจำวัน เช่น การเดิน การเคลื่อนไหว เป็นต้น โดยให้ยา atypical neuroloptics เช่น olanzapine หรือ risperidone สามารถช่วยลดอาการ chorea ได้ การที่นิยมใช้ atypical neuroloptics มากกว่า typical neuroloptics เนื่องจากผลข้างเคียงเรื่อง extrapyramidal symptoms น้อยกว่า ** กายภาพบำบัด ** การฝึกพูด การฝึกกลืน ลดอาการสำลัก การฝึกเดิน การทรงตัว ก็ถือเป็นเรื่องสำคัญเช่นเดียวกัน ** Ref: ** http://www.chula-parkinsons.org/chorea.html http://www.athasit.com/book/download/88
 * Huntington’s disease **