TB+treatment+cat.

=ระบบการรักษา TB treatment cathegory =

 (กรณี ผู้ป่วยใหม่เสมหะพบเชื้อ, ไม่พบเชื้อแต่มีอาการหนัก, วัณโรคนอกปอดมีอาการหนัก  TB meningitis, military, pericaditis, spine, pleura, sputum neg. แต่กินเนื้อปอดมากหรือมีโพรงในปอด) __การตรวจเสมหะ เดือนที่่ 0....2....5...6end __ **Sputum negative**--เริ่ม 4HR  **Sputum positive** --หยุดยา 2-3 วัน ส่ง sputum culture ทดสอบความไวต่อยา  และ -- **ขยาย HRZE อีก 1 เดือน** แล้วตรวจเสมหะใหม่ ไม่ว่าจะผลบวกหรือลบ ให้ HR ต่อเดือนที่ 4  **2.ตรวจเสมหะเดือนที่ 5** ของการรักษาและเมื่อรักษาครบ หากผล positive ถือว่าการรักษาล้มเหลว **3.วัณโรคที่อื่น** ให้ขยายการรักษาต่อเนื่องดังนี้  - ให้ยาเพิ่มอีก 2 เดือนสำหรับวัณโรคนอกปอดที่อาการไม่ดีขึ้นอย่างน่าพอใจ  - ให้ยาเพิ่มอีก 3 เดือนสำหรับวัณโรคเยื่อหุ้มสมอง วัณโรคของกระดูก วัณโรคไต
 * Cat 1 2HRZE(S) + 4HR ( **ขยาย HRZE 1เดือน ถ้า sputum AFB สิ้นเดือนที่ 2 ยัง positive)
 *  1.กินยา 2 เดือน **

 (กรณี Relapse, Failure, ขาดยา 2 เดือน กลับมาแล้วเสมหะพบเชื้อ )  - ห้ามใช้ cat 2 ในราย sputum negative  - ต้องส่ง culture และ sensitivity ก่อนการรักษา <span style="font-family: arial,sans-serif;"> __การตรวจเสมหะ__ <span style="font-family: arial,sans-serif;"> 1. กินยาครบ 3 เดือน <span style="font-family: arial,sans-serif;">Sputum negative--เริ่ม 5HRE <span style="font-family: arial,sans-serif;"> Sputum positive --ให้ยา 4 ตัวต่อ 1 เดือนแล้วตรวจเสมหะ <span style="font-family: arial,sans-serif;"> 2. ตรวจเสมหะเดือนที่ 5 ของการรักษาและเมื่อรักษาครบ หากผล positive ให้รักษาด้วย CAT 4.
 * Cat 2 2HRZE/1HRZE + 5HRE **<span style="font-family: arial,sans-serif;"> (ขยาย HRZE 1เดือน ถ้า sputum AFB สิ้นเดือนที่ 2 ยัง positive)

<span style="font-family: arial,sans-serif;"> (กรณี เสมหะไม่พบเชื้อ, วัณโรคนอกปอดที่ไม่รุนแรง เช่น TB lymphnode) <span style="font-family: arial,sans-serif;"> __การตรวจเสมหะ__ <span style="font-family: arial,sans-serif;"> 1. กินยาครบ 2 เดือน <span style="font-family: arial,sans-serif;">Sputum negative--เริ่ม 4HR <span style="font-family: arial,sans-serif;"> Sputum positive --จำแนกผู้ป่วยเป็น failure แล้วเริ่ม CAT 2.
 * Cat 3 2HRZ/+4HR **

<span style="font-family: arial,sans-serif;"> (กรณี chronic case = รักษาด้วย cat1 แล้วล้มเหลว และใช้ cat 2 พร้อมกับ DOT อย่างเคร่งครัดแล้ว ผล sputum AFB ยังpositive เมื่อสิ้นสุดการรักษา) <span style="font-family: arial,sans-serif;">การเลือกยาควรใช้ผลการทดสอบ sensitivity เป็นตัวกำหนด ควรเป็นยาที่ไม่เคยได้รับมาก่อนอย่างน้อย 2 เดือน <span style="font-family: arial,sans-serif;"> สรุปควรตรวจเสมหะ เดือนที่ 0, 2, 5, end
 * Cat 4 second line drug **<span style="font-family: arial,sans-serif;"> (Reserved drugs อย่างน้อย 3 ตัว) For CAT 2. Failure

<span style="font-family: arial,sans-serif;"> **ขนาดยาที่ใช้** คิดตามน้ำหนักที่เริ่มรักษา
 * <span style="font-family: arial,sans-serif;">TB dose ||  || <span style="font-family: arial,sans-serif;">30-39kg || <span style="font-family: arial,sans-serif;">40-49 || <span style="font-family: arial,sans-serif;">>50 ||
 * || <span style="font-family: arial,sans-serif;">INH(t100mg) || <span style="font-family: arial,sans-serif;">300 mg || <span style="font-family: arial,sans-serif;">300 mg || <span style="font-family: arial,sans-serif;">300 mg ||
 * || <span style="font-family: arial,sans-serif;">Rifampicin(c300,450,600mg) || <span style="font-family: arial,sans-serif;">300 mg || <span style="font-family: arial,sans-serif;">450 mg || <span style="font-family: arial,sans-serif;">600 mg ||
 * || <span style="font-family: arial,sans-serif;">Pyrazinamide(t500mg) || <span style="font-family: arial,sans-serif;">1000 mg || <span style="font-family: arial,sans-serif;">1500 mg || <span style="font-family: arial,sans-serif;">2000 mg ||
 * || <span style="background-color: #ffff99; font-family: arial,sans-serif;">Ethambuthal(t400mg) || <span style="font-family: arial,sans-serif;">600-**800** mg || <span style="font-family: arial,sans-serif;">**1000**-1200 mg || <span style="font-family: arial,sans-serif;">**1200**-1500 mg ||
 * || <span style="font-family: arial,sans-serif;">or Etha |||||| <span style="font-family: arial,sans-serif;">มักใช้ไม่เกิน 1000mg ||
 * || <span style="font-family: arial,sans-serif;">Strep || <span style="font-family: arial,sans-serif;">500 mg || <span style="font-family: arial,sans-serif;">750 mg || <span style="font-family: arial,sans-serif;">1000 mg ||
 * INH 100 mg 3ths เท่ากันทุกคน**
 * Rifam สามขนาด --300mg<40kg..450mg..>50kg..60mg**
 * PZA ส่วนใหญ่ไม่เิกิน 1500 mg ยกเว้นตัวโตมากจริงๆ มักใ้ห้ 2t hs<50kg, >50kg 3t hs**
 * Ethambuthal ส่วยใหญ่ให้ไม่เกิน 1000 mg มักให้ 400mg 2t hs**
 * Strep ถ้าอายุมากกว่า 60 ปี ให้ไม่เิกิน 750 mg**

<span style="font-family: arial,sans-serif;">**Ex. HRZE**
 * <span style="font-family: arial,sans-serif;">TB dose ||...|| <span style="font-family: arial,sans-serif;">30-39kg || <span style="font-family: arial,sans-serif;">40-49 || <span style="font-family: arial,sans-serif;">>50.... || <span style="font-family: arial,sans-serif;">56kg || <span style="font-family: arial,sans-serif;">53 ...||.. <span style="font-family: arial,sans-serif;">53 ||**
 * || <span style="font-family: arial,sans-serif;">INH(100) || <span style="font-family: arial,sans-serif;">3t hs || <span style="font-family: arial,sans-serif;">3t hs || <span style="font-family: arial,sans-serif;">3t hs || <span style="display: block; font-family: arial,sans-serif; text-align: left;">3t hs || <span style="font-family: arial,sans-serif;">3t hs || <span style="font-family: arial,sans-serif;">3t hs ||
 * || <span style="font-family: arial,sans-serif;">Rifampicin || <span style="font-family: arial,sans-serif;">300 1hs || <span style="font-family: arial,sans-serif;">450 1hs || <span style="font-family: arial,sans-serif;">600 1hs || <span style="font-family: arial,sans-serif;">300 2hs || <span style="font-family: arial,sans-serif;">450x1 || <span style="font-family: arial,sans-serif;">450x1t ||
 * || <span style="font-family: arial,sans-serif;">Pyrazinamide || <span style="font-family: arial,sans-serif;">500 2hs || <span style="font-family: arial,sans-serif;">500 3hs || <span style="font-family: arial,sans-serif;">500 3hs || <span style="font-family: arial,sans-serif;">500 3hs || <span style="font-family: arial,sans-serif;">500x3 || <span style="font-family: arial,sans-serif;">500x3t ||
 * || <span style="font-family: arial,sans-serif;">Ethambuthal || <span style="font-family: arial,sans-serif;">200 3hs || <span style="font-family: arial,sans-serif;">400 2hs || <span style="font-family: arial,sans-serif;">400 2hs || <span style="font-family: arial,sans-serif;">400 3hs || <span style="font-family: arial,sans-serif;">400x2 || <span style="font-family: arial,sans-serif;">400 2.5t ||
 * || <span style="font-family: arial,sans-serif;">or Etha ||  ||   ||   ||   ||   ||   ||
 * <span style="background-color: #ccffcc; font-family: arial,sans-serif;">TB> 30 kg INH 100 3ht Rifampicin 300 1ht PZA 500 2ht Etham 400 2ht **
 * <span style="font-family: arial,sans-serif;"> TB> 40 kg INH 100 3ht Rifampicin 450 1ht PZA 500 2ht Etham 400 2ht **
 * <span style="background-color: #ccffcc; font-family: arial,sans-serif;"> TB> 50 kg INH 100 3ht Rifampicin 600 1ht PZA 500 3ht Etham 400/500 2ht **
 * <span style="font-family: arial,sans-serif;"> TB> 60 kg INH 100 3ht Rifampicin 600 1ht PZA 500 4ht Etham 500 2ht **
 * <span style="font-family: arial,sans-serif;"> T INH 100 mg **
 * <span style="font-family: arial,sans-serif;"> T Rifampicin 300, 450, 600 **
 * <span style="font-family: arial,sans-serif;"> T PZA 500 **
 * <span style="font-family: arial,sans-serif;"> T Ethambuthal 200, 400, 500 **
 * <span style="font-family: arial,sans-serif;"> คำนวนตามน้ำหนักเมื่อเริ่มการรักษา ถ้าน้ำหนักเพิ่มไม่ต้องเพิ่มขนาดยา **
 * <span style="font-family: arial,sans-serif;"> ผู้ป่วยอายุมากกว่า 60 ปี ให้ลด S ไม่เกิน 750 mg/day **
 * <span style="font-family: arial,sans-serif;"> F/u 2 wk look for complication F/U 2 m for AFB **
 * <span style="font-family: arial,sans-serif;"> F/u sputum AFB end of 2 month **

<span style="font-family: arial,sans-serif;">การจำแนกผลการรักษา สงสัย TB inactive **: ไม่ต้องรักษา ให้ Follow up CXR 3 เดือน** สงสัย TB active **: รักษา 2-3 เดือน Follow up CXR**
 * <span style="font-family: arial,sans-serif;">1. Cured การรักษาหายขาด **
 * <span style="font-family: arial,sans-serif;"> เสมหะบวกในตอนแรก รักษาครบแล้วมีผลเสมหะเป็นลบอย่างน้อย 2 ครั้ง และสิ้นสุดก็ลบ **
 * <span style="font-family: arial,sans-serif;"> 2. Completed รักษาครบ **
 * <span style="font-family: arial,sans-serif;"> - เสมหะบวกในตอนแรก และมีผลเสมหะลบ เมื่อรักษาครบในช่วงเข้มข้นแต่ไม่มีเสมหะเมื่อสิ้นสุดการรักษา **
 * <span style="font-family: arial,sans-serif;"> - ผู้ป่วยมีผลเสมหะเป็นลบ เมื่อเริ่มรักษาและรักษาครบ **
 * <span style="font-family: arial,sans-serif;"> 3. Failure ล้มเหลว **
 * <span style="font-family: arial,sans-serif;"> - เสมหะบวกในตอนแรก และยังคงหรือกลับมาเป็นบวกในเดือนที่ 5 ของการรักษา หรือหลังจากนั้น **
 * <span style="font-family: arial,sans-serif;"> - เสมหะลบในตอนแรก แต่กลับมีเสมหะเป็นบวกหลังการรักษาได้ 2 เดือน **
 * <span style="font-family: arial,sans-serif;"> 4. Default สูญหาย **
 * <span style="font-family: arial,sans-serif;"> - ผู้ป่วยขาดยานานเกิน 2 เดือนติดต่อกัน **
 * <span style="font-family: arial,sans-serif;"> 5. Died ตาย **
 * <span style="font-family: arial,sans-serif;"> - ผู้ป่วยตายในขณะที่รักษา ไม่ว่าสาเหตุใดก็ตาม แต่ควรพยายามระบุสาเหตุการตาย **
 * <span style="font-family: arial,sans-serif;"> 6. Transfer out โอนออก ผู้ป่วยที่ไปรักษาที่อื่นโดยไม่ทราบผลการรักษา **
 * - เลวลงเริ่มการรักษา + investigation**
 * - ไม่เปลี่ยนไม่ต้องรักษา**
 * - ดีขึ้น น่าจะเป็นปอดบวม**
 * - เลวลง ไม่ใช่ TB**
 * - ไม่เปลี่ยนไม่ต้องรักษา สงสัย inactive อาจหยุดยาหรือให้การรักษาต่อ**
 * - ดีขึ้น ให้การรักษาต่อ**