Dermatophytosis

 **Tinea facii,Tinea corporis, cruris : 1 เดือน**
 * โรคกลาก **** (Dermatophytosis) **
 * Qx Rx Griseofulvin **กิน 500-1000 mg od
 * Tinea manuum, pedis : 1.5-2 เดือน **
 * Tinea capitis : 2-3 เดือน **
 * สระผมด้วย ****Nizoral หรือ selsun shampoo ด้วยเพื่อช่วยลดจำนวน spore **

Dermatophytosis เป็นโรคติดเชื้อรากลุ่ม Dermatophyte ซึ่งจะก่อโรคในส่วนของผิวหนังที่สร้าง เคอราติน (keratin) เท่านั้น ฉะนั้นจะเกิดโรคได้ที่ผิวหนังชั้นขี้ไคล (stratum corneum) เส้นผมและเล็บ
 * คือ **


 * การวินิจฉัย **

**KOH** : septate hyphae

**ก. ลักษณะทางคลินิก** ลักษณะทางคลินิกจะแตกต่างกันไปตามตำแหน่งที่เกิดโรคและมีชื่อเรียกจำเพาะ เช่น <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt; line-height: 1.5;">1.1 **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt; line-height: 1.5;">โรคกลากที่หนังศีรษะ และเส้นผม **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt; line-height: 1.5;"> เรียก **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt; line-height: 1.5;">Tinea capitis **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt; line-height: 1.5;"> (โรคกลากที่ศีรษะ) <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt; line-height: 1.5;">1.2 **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt; line-height: 1.5;">โรคกลากที่ผิวหนัง **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt; line-height: 1.5;"> จะเกิดได้ทั่วไป ตั้งแต่หน้า ( **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt; line-height: 1.5;">Tinea faciei **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt; line-height: 1.5;">) ลำตัว ( **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt; line-height: 1.5;">Tinea corporis **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt; line-height: 1.5;">) ขาหนีบ ( **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt; line-height: 1.5;">Tinea cruris **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt; line-height: 1.5;">) มือ ( **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt; line-height: 1.5;">Tinea manuum **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt; line-height: 1.5;">) เท้า ( **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt; line-height: 1.5;">Tinea pedis **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt; line-height: 1.5;">) <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt; line-height: 1.5;">1.3 **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt; line-height: 1.5;">โรคกลากที่เล็บ **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt; line-height: 1.5;"> เรียก **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt; line-height: 1.5;">Tinea unguium **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt; line-height: 1.5;"> ซึ่งอาจเป็นได้ทั้งเล็บมือ และเล็บเท้า

<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;"> **__โรคกลากที่ศีรษะ (Tinea capitis)__** <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt; line-height: 1.5;">เป็นโรคติดเชื้อราที่หนังศีรษะ และเส้นผม ลักษณะทางคลินิกที่พบบ่อย ได้แก่ <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">1.**Grey-patch ringworm** พบมากในเด็ก พบผมร่วงหลาย ๆ หย่อม ขอบเขตชัดเจน ขนาดใหญ่เล็กต่างๆกันมีขุยสีขาวอมเทาที่หนังศีรษะ ไม่มีอาการแสดงของการอักเสบ เมื่อใช้ Wood’s lamp อาจเรืองแสงสีเขียวบริเวณผมที่ติดเชื้อรา <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt; line-height: 1.5;">ในบางราย <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">2. **Kerion** เป็นการติดเชื้อที่มีการอักเสบ รุนแรง รวดเร็ว มักมีผื่นเดียว ระยะแรกเป็นตุ่มนูนแดง อักเสบ ต่อมามีหนองและขยายออกจนเป็นก้อนเนื้อใหญ่ที่ประกอบด้วย หนอง สะเก็ดหนอง และเส้นผมร่วงที่หัก มีรูเปิดที่มีหนองไหลออกมา <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt; line-height: 1.5;">หลายรู ซึ่งรูเหล่านี้จะติดต่อกัน ผู้ป่วยจะมีอาการปวด บวม อาจมีไข้ และต่อมน้ำเหลืองในบริเวณนั้นโตได้

<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;"> **__โรคกลากที่ผิวหนัง__** <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt; line-height: 1.5;">เป็นโรคติดเชื้อราที่ผิวหนังทั่วๆไป มีอาการคันมาก ลักษณะผื่นที่พบบ่อยได้แก่ <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt; line-height: 1.5;">1. เป็นวงขอบนูนแดง (Annular lesion หรือ Ringworm) ผื่นของกลากชนิดนี้มีลักษณะเป็นวงกลม หรือรีหรือวงแหวนมีขุย อาจพบตุ่มน้ำใสที่ขอบ ตรงกลางวงอาจราบลงได้ในขณะที่ขอบขยายออกเรื่อย ๆ บางครั้งเกิดหลายวงซ้อนกันหรือเรียง ต่อกันก็ได้ <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt; line-height: 1.5;">2. ผื่นนูนแดงมีขุย (Papulosquamous lesion) ลักษณะเป็นผื่นนูนแดงมีขุยหรือสะเก็ดหนาปกคลุม

<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;"> **__โรคกลากที่เล็บ__ (Tinea unguium)** (ดูในเรื่องโรคเชื้อราที่เล็บ)

<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">**ข.การตรวจทางห้องปฏิบัติการ** <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">1 ขูดขุยหรือสะเก็ดจากผื่น และถอนเส้นผมย้อมบริเวณขอบผื่นด้วย <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">**10% KOH** จะพบลักษณะ branching, septate hyphae <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">บางครั้งอาจพบ hyphae ที่มีลักษณะเป็นปล้องเรียกว่า arthroconidia ด้วย ที่เส้นผมจะพบเชื้อที่เยื่อหุ้มรอบ ๆ หรือภายในเส้นผมโดยพบ microconidia, arthroconidia และ hyphae <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">2 การเพาะเลี้ยงเชื้อ ทำเฉพาะในรายที่มีปัญหาทางการวินิจฉัยและการรักษา

<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">*****หากขูดแล้วได้ผลเป็นลบ แต่ lesion เหมือนต้องขูดซ้ำอย่างน้อย 2 ครั้ง** ถึงพิจารณาว่าเป็นโรคอื่น

<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;"> **การรักษา** <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;"> **1. การรักษามาตรฐาน (Standard treatment)** <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;"> **1.1 ยาทา** <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">- Keratolytic ได้แก่ benzoic acid compound (Whitfield’s ointment) <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">- Undecylinic acid (Desenex) <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">- Tolnaftate <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">- Imidazole ได้แก่ clotrimazole, econazole, ketoconazole, miconazole <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">- Allylamine <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">ระยะเวลาที่ให้ขึ้นกับตำแหน่งที่เป็นคือ กลากที่ผิวหนังทั่วไป ให้นาน 2 - 4 สัปดาห์ กลากที่ หนังศีรษะ ฝ่ามือ ฝ่าเท้า อย่างน้อย 6 - 8 สัปดาห์ <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;"> **1.2. ยารับประทาน** <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;"> ** First line drug **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">**ได้แก่ griseofulvin(micronized) 0.5 – 1 กรัมต่อวัน** (ดูตามตาราง) <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">**ข้อบ่งชี้**ในการใช้คือ <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">- **กลากที่หนังศีรษะ เส้นผม และเล็บ** <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">- **กลากที่ผิวหนัง ที่เป็นบริเวณกว้าง** ไม่ตอบสนองต่อยาทา เป็นเรื้อรัง หรือกลับเป็นซ้ำบ่อย ๆ <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">- **รายที่มีโรคตามระบบอื่น ๆ** หรือได้ยากดภูมิต้านทาน <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;"> **2. การรักษาทางเลือก (Alternative treatment)** <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">ยารับประทาน ใช้ในรายที่แพ้ยา griseofulvin, มีข้อห้ามในการใช้ยา griseofulvin, ไม่ตอบสนองหรือไม่สะดวกในการให้ยาในการรักษามาตรฐาน ยาที่ใช้ ได้แก่ <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">- Ketoconazole <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">- Itraconazole <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">- Terbinafine


 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">ตารางการใช้ยา................ **


 * **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">ยา ** || **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">T.corporis ** || **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">T.manuum,T.pedis ** || **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">T.capitis ** ||
 * **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">ยามาตรฐาน ** ||  ||   ||   ||
 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">Griseofulvin(micronized) || <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">0.5-1 g/d * 4wk

<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;"> +สระผมด้วย selenium sulfide หรือ ketoconazole shampoo || <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">0.5-1 g/day * 6-8 ks || <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">10-25 mg/kg/d * 8-12 wk ||
 * **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">ยาทางเลือก ** ||  ||   ||   ||
 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">Ketoconazole || <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">200 mg/d * 2-4 wk || <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">- || <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">- ||
 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">Itraconazole || <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">200 mg bid * 7 day || <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">200 mg bid 1wk นาน 2 mth || <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">5mg/kg/d * 4-8 wk ||
 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">Terbinafine || <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">250 mg/d *1-2 wk || <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">250 mg/d * 2-4 wk || <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;"><20kg 62.5 mg/d

<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;"> 20-40 kg 125 mg/d

<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;"> >40 kg 250 mg/d

<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;"> *4wk ||

<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">3.1 ใส่เสื้อผ้าและรองเท้าโปร่งที่อากาศถ่ายเทได้ <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">3.2 ใช้ยาลดเหงื่อ เช่น 6.25 - 20% aluminium chloride ถ้าเป็นในบริเวณที่อับและเหงื่อออกมาก เช่น รักแร้ ฝ่าเท้า <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">3.3 ใช้ undecylinic acid หรือ tolnaftate powder โรยเท้า <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">3.4 ไม่ควรใช้สิ่งเหล่านี้ร่วมกับผู้อื่น เช่น หวี เสื้อผ้า กรรไกรตัดเล็บ รองเท้า <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">3.5 ใน T. capitis ใช้ selenium sulfide หรือ ketoconazole shampoo สระผมร่วมด้วยเพื่อลดจำนวน spore
 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">3. การรักษาประคับประคอง (Supportive treatment) **