Gnathostomiasis


 * Qx Dx: กินกบไก่ปลา ดิบๆสุกๆ ปวดบวม เจ็บจิ๊ดๆ เคลื่อนที่ได้ Eoสูง **
 * Qx Rx: Albendazole 400 mg OD * 21 วัน **
 * Gnathostomiasis โรคพยาธิตัวจิ๊ด **
 * คือ ** โรคที่เกิดจากตัวอ่อนของพยาธิตัวจิ๊ดไชเข้าร่างกาย

เกิดจากตัวอ่อนของเชื้อพยาธิตัวกลม สกุล Gnathostoma ที่พบบ่อยสุดคือ // Gnathostoma spinigerum // Gnathostoma มี 19 ชนิด ในไทยพบเพียง 4 ชนิด
 * สาเหตุ **

__เต็มวัย __ ตัวกลมอ้วนสั้น ยาวประมาณ 1.5-3.0 cm หัวคล้ายรูปฟักทอง หนามรอบหัว ตัวและหัวจะมีหนามยื่น __ตัวอ่อน __ รูปร่างคล้ายตัวเต็มวัย แต่หนามน้อย พบขดในถุงหุ้มฝังในเนื้อสัตว์ต่างๆ __ตัวอ่อนในคน __ เคลื่อนที่ไปเรื่อยๆ ยาวประมาณ 0.5-1 cm __ตัวเต็มวัย __<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">ในกระเพาะอาหารสุนัข แมว ->ออก__ไข่__ปนกับอุจจาระ->ลงน้ำ ฟักตัวในน้ำ-> __<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">ตัวอ่อนระยะ 1 __<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">->ถูกกินโดยกุ้งไร cyclops เจริญเป็น__ระยะที่ 2__-> ปลากินไรกุ้ง เจริญเป็น__ระยะที่ 3__ <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">->สุนัข แมวกินปลา เจริญเป็น__ตัวเต็มวัย__ในกระเพาะอาหาร <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">เจริญเป็นตัวเต็มวัยออกไข่ อยู่ในก้อนทูมที่ผนังกระเพาะอาหารของ สุนัข เสือ แมว <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">ตัวอ่อนระยะที่ 3 ได้แก่ ปลาไหล(ติดเชื้อมากสุด) ปลาน้ำจืด กบ งู เชื้อจะเจริญเป็นตัวอ่อนระยะที่ 3 ในเนื้อสัตว์เหล่านี้ <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">นก เป็ด ไก่ หนู กระแต เป็น paratenic host กินสัตว์ที่มีตัวอ่อนระยะ 3 จะไม่เจริญเป็นตัวแก่ <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">คนเป็น accidental host กินตัวอ่อนระยะที่ 3 ที่เป็นซีสต์ฝังตัวในกล้ามเนื้อของสัตว์ <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">1.คนกินปลาที่ไม่สุก มีตัวอ่อนระยะ 3 จะไชไปตามอวัยวะต่างๆของร่างกาย แต่จะไม่เจริญจนออกไข่ได้ <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">2.กินไรกุ้งที่มีตัวอ่อนระยะที่ 3 <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">2.จากมารดาสู่ทารกในครรภ์ โดยไชผ่านรก <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">3.ไชเข้าผิวหนัง ที่เป็นแผล บางคนใช้เนื้อสัตว์สดๆ เช่น กบ ปลา พอกแผล
 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">ตัวพยาธิ **
 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">วงจรชีวิต **
 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">ตัวอ่อนระยะที่ 3 **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;"> คือระยะติดต่อ
 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">Host **
 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">จังหวัดที่พบ **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">มีหลายจังหวัด เช่น ราชบุรี ลพบุรี อยุธยา อ่างทอง นครนายก ปราจีนบุรี เป็นต้น
 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">การติดต่อ **
 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">อาหารที่พบตัวอ่อน **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;"> ได้แก่ สัมฟัก ลาบ ก้อย แหนม ปลาร้า ปลาเจ่า ยำกบ ปลาไหลผัดเผ็ด ไก่ย่างไม่สุก หรือเนื้อสัตว์ต่างๆ ที่ปรุงไม่สุก

<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">1.พยาธิไชผิวหนัง ตามลำตัวแขน ใบหน้า มีอาการบวมแดง เป็นรอยทางแดง 4-10 วันแล้วหายได้เอง <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">และอาจบวมขึ้นมาใหม่ในบริเวณไกล้เคียง <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">2.พยาธิไชเข้าอวัยวะต่างๆ ตา ปอด กระเพาะปัสสาวะ สมอง(อาเจียน ปวดศีรษะ คอแข็ง ปวดเส้นประสาท) <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">ที่ตา ทำให้หนังตาบวมปิด ไชเข้าตา ตาบอดได้ <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">3.เป็นก้อนคล้ายเนื้องอกตามอวัยวะต่างๆ <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">อาการมักไม่หายขาด เป็นๆหายๆ เนื่องจากตัวอ่อนมีอายุยาวและไชไปมา **ตัวอ่อนพยาธิตัวจิ๊ด** จากรายงาน ตัวอ่อนสามารถอยู่ในคนได้นานถึง 14 ปี
 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">อาการและอาการแสดง **

<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">ส่วนใหญ่แล้วพบเนื่องจากไชออกมาทางผิวหนัง เยื่อตาขาว ปัสสาวะ แต่พบน้อยการผ่าตัดชิ้นเนื้อมักไม่พบ
 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">การวินิจฉัย **
 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">Difinite diagnosis **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">ต้องพบตัวพยาธิ

<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">CBC: Eo สูง <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">ELISA: ต่อตัวอ่อนระยะ 3
 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">วินิจฉัยจากอาการ **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;"> ปวดบวมเจ็บคัน เคลื่อนที่ได้และประวัติการกินดิบๆสุกๆ

<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">ยังไม่มียาที่ได้ผลดี แต่มียาที่ใช้ได้แก่ <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">Albendazole 400 mg OD * 21 วัน ทำให้พยาธิออกมากจากผู้ป่วยได้ <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">หรือ Thiabendazole50mg/kg/day แบ่ง bid *5 วัน <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">ดื่มน้ำสะอาด ไม่มีไรกุ้งปน อาหารให้กินแบบปรุงสุกทุกอย่าง
 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">การรักษา **
 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">การป้องกัน **

<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">[] <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">[] <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">[] <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">[|http://www.siamhealth.net/public_html/Disease/infectious/parasite/gnathostomiasis.htm#.U2Id_YGSzIc] <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">[]
 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">Ref. **