Spondyloarthropathy

Spondyloarthropathy การวินิจฉัยโรคในกลุ่มนี้ __ กลุ่มโรคข้อและข้อกระดูกสันหลังอักเสบ __  1. โรคข้อกระดูกสันหลังอักเสบชนิดติดยึด( Ankylosing Spondylitis) 2. โรคข้ออักเสบรีแอคตีบหรือโรคไรเตอร์( Reactive arthritis or Reiter's disease) 3. โรคข้ออักเสบผิวหนังสะเก็ดเงิน ( Psoriatic arthritis) 4. โรคข้ออักเสบที่พบร่วมกับโรคลำไส้อักเสบ ( Arthritis associated with inflammotory bowel disease) 5. กลุ่มโรคข้อและข้อกระดูกสันหลังอักเสบที่ไม่สามารถจัดกลุ่มได้  (Undifferentiated spondyloarthropathy) แต่ละโรคจะมีอาการบางอย่างเหมือนกัน และมีอาการตามแบบฉบับของแต่ละโรคเองการวินิจฉัย เบื้องตันการวินิจฉัยต้องดูว่าผู้ป่วยมีอาการเข้าข่ายในกลุ่มโรคนี้หรือไม่ และค่อยแยกอาการที่ชัดเจนในแต่ละโรคอีกครั้ง 1.  ข้ออักเสบ 2-3 <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">ข้อแบบไม่สมมาตร asymmetrical oligoarthritis 2.  <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">ปวดหลังเรื้อรังเนื่องจากการอักเสบ inflammatory back(spinal) pain <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">มีลักษณะดังนี้ 2.1  <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">ปวดหลังก่อนอายุ 40 <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;"> ปี 2.2  <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">ค่อยเป็นค่อยไป 2.3  <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">มีอาการติดต่อนานกว่า 3 <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">เดือน 2.4  <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">หลังแข็งตอนเช้าหลังตื่นนอน 2.5  <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">อาการปวดหลังดีขึ้นเมื่อขยับหรือออกกำลัง <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">จากนั้นให้ประเมินตามเกณฑ์ ที่นิยมใช้มี 2 <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">แบบ คือ Amor <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">กับ ESSG <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">ทั้งสองแบบ มีความไวและหน้าเชื่อถือพอๆกัน แต่แบบ ESSG <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">เข้าใจง่ายและเหมาะในการนำไปใช้ในทางปฏิบัติ ดังตารางข้างล่าง Major criteria 1. Inflammatory spinal pain 2. Asymetrical arthritis <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">โดยเฉพาะที่ข้อเข่า Minor criteria 1. Family history of this disease 2.  <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">มีผื่น psoriasis 3. Inflammatory bowel disease 4. Urethritis, cervicitis <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">หรือมีประวัติท้องเสียภายใน 1 <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">เดือนก่อนข้ออักเสบ 5.  <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">ปวดแก้มก้นทั้งสองข้างสลับไปมา 6. Enthesitis 7. Sacroiliitis A.  <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">อาการและอาการแสดงที่ผ่านมาและในปัจจุบัน ( <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">ตัวเลขข้างหน้าคือคะแนน ) 1. 1 <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">คะแนน ปวดหลังตอนกลางคืนและตอนเช้าหลังตื่นนอน 2. 2 <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">คะแนน ข้ออักเสบ 1-3 <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">ข้อแบบไม่สมมาตร 3. 1 <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">คะแนน ปวดล้าแก้มก้น หรือ 2 <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">คะแนน ถ้าปวดลลับซ้ายขวา 4. 2 <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">นิ้วมือหรือนิ้วเท้าบวมเป็นท่อน sausage-like toe or digit 5. 2 <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;"> เจ็บส้นเท้า หรือ enthesopathy 6. 2 <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">ม่านตาอักเสบ 7. 1 <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">ท่อปัสสาวะอักเสบ หรือ ปากมดลูกอักเสบภายใน 1 <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">เดือนก่อนเกิดข้ออักเสบ 8. 1 <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;"> ท้องเดินเฉียบพลันภายใน 1 <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">เดือน ก่อนเกิดข้ออักเสบ 9. 2 <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">เคยเป็นหรือตรวจพบว่ามีโรคสะเก็ดเงิน  <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">หรือ มีแผลบริเวณปลายองคชาติ หรือ ลำไส้อักเสบ ( ulcerative colitis or Crohn’s diseae) B.  <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">การเปลี่ยนแปลงของภาพถ่ายทางรังสี 10. 3 Sacroiliitis <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">ถ้าเป็นทั้งสองข้างต้องมากกว่าเกรด 2 <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">แต่ถ้าเป็นข้างเดียวต้องมากกว่าเกรด 3 C.  <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">ลักษณะทางพันธุกรรม 11. 2 <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">ตรวจพบ HLA-B27 <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">หรือมีประวัติครอบครัวเป็นโรค ankylosing spondylosis, Reiter’s syndrome, uveitis, psoriasis, ulcerative colitis/Crohn’s disease D.  <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">การตอบสนองต่อการรักษา 12. 2 <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">อาการดีขึ้นภายใน 48 <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">ชั่วโมงหลังได้รับการรักษาด้วยยา NSAIDs <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">หรือ กลับเป็นซ้ำใน 48 <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">ชั่วโมงหลังหยุด NSAIDs <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">เมื่อผู้ป่วยมาด้วยอาการข้ออักเสบหรือปวดหลังอักเสบเรื้อรัง ซึ่งเข้าหลักเกณฑ์การวินิจฉัยโรคในกลุ่มนี้แล้วต้องมาแยกดูว่าเป็นโรคอะไรต่อไปดังนี้ <span style="font-family: 'Cordia New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-fareast-font-family: 'Cordia New'; msofareastfontfamily: 'Cordia New'; msolist: Ignore;">1. <span style="font-family: 'Cordia New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-bidi-font-family: 'Angsana New';">Ankylosing Spondylitis : <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">ตรวจร่างกาย และ ภาพถ่ายรังสี ดู criteria <span style="font-family: 'Cordia New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-fareast-font-family: 'Cordia New'; msofareastfontfamily: 'Cordia New'; msolist: Ignore;">2. <span style="font-family: 'Cordia New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-bidi-font-family: 'Angsana New';">Reactive arthritis or Reiter's disease : <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">ประวัติการติดเชื้อมาก่อน ปวดข้อ ตาแดง ท่อปัสสาวะอักเสบ <span style="font-family: 'Cordia New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-fareast-font-family: 'Cordia New'; msofareastfontfamily: 'Cordia New'; msolist: Ignore;">3. <span style="font-family: 'Cordia New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-bidi-font-family: 'Angsana New';">Psoriatic arthritis : <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">มีผื่น <span style="font-family: 'Cordia New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-fareast-font-family: 'Cordia New'; msofareastfontfamily: 'Cordia New'; msolist: Ignore;">4. <span style="font-family: 'Cordia New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-bidi-font-family: 'Angsana New';">Arthritis associated with inflammatory bowel disease : <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ascii-font-family: 'Cordia New'; mso-hansi-font-family: 'Cordia New';">มีประวัติท้องเดิน ถ่ายมูกเลือด <span style="font-family: 'Cordia New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-fareast-font-family: 'Cordia New'; msofareastfontfamily: 'Cordia New'; msolist: Ignore;">5. <span style="font-family: 'Cordia New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-bidi-font-family: 'Angsana New';">Undifferentiated spondyloarthropathy : <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">หลากหลาย อาการไม่ลงกลุ่มใด
 * <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">เริ่มต้นการวินิจฉัย ผู้ป่วยที่มีลักษณะเข้าข่ายในการวินิจฉัย ที่ควรคิดถึงโรคในกลุ่มนี้ ได้แก่ **
 * <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">เกณฑ์การวินิจฉัยโรคในกลุ่ม Spondyloarthopathy ****<span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">ตามแบบของ European Spondyloarthropathy Study ** Group (ESSG) <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">โดยการวินิจฉัย ใช้ Major criteria 1 <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">ข้อ ร่วมกับ Minor criteria 1 <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">ข้อ
 * <span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">เกณฑ์การวินิจฉัยโรคในกลุ่ม Spondyloarthopathy ****<span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">ตามแบบของ Amor ****<span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">ต้องประเมินทั้ง 12 ****<span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">หัวข้อ ถ้าคะแนนมากกว่า 6 ****<span style="font-family: 'Angsana New'; font-size: 14pt; line-height: 115%; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-hansi-font-family: Calibri;">แต้ม ให้สงสัยไว้ว่าจะเป็นโรคในกลุ่ม SpA **