Pityriasis+rosea

เป็นโรคผิวหนังในกลุ่ม ** papulosquamous disease ** ซึ่งพบได้ 1-2% หายเองได้ มักพบในวัยรุ่นและผู้ใหญ่อายุ 15-40 ปี ทั้งเพศหญิงและเพศชายพบได้เท่ากัน ผื่นมักจะขึ้นตามลำตัว ต้นแขนและขา อาการคันไม่มากนัก  โดยมากเราจะพบผู้ป่วยโรคกลีบกุหลาบได้ตลอดปี แต่มักพบบ่อยในช่วงที่อากาศเปลี่ยนทำให้ร่างกายมีภูมิต้านทานต่ำ เช่น ในฤดูหนาวและฤดูฝน **ลักษณะทางคลินิก** ลักษณะผื่นอันแรกที่เรียกว่า herald patch (ผื่นแจ้งข่าว) มีรูปร่างกลมรี สีแดง ขอบชัด มี scale บางๆ ที่ขอบของผื่นเรียกว่า collarette scale ซึ่งจะมีขนาดใหญ่เส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 2-5 ซม. อาจเกิดบริเวณใดของร่างกายก็ได้ ประมาณ 1-2 สัปดาห์ต่อมา จึงมีผื่นลักษณะเดียวกันแต่ขนาดเล็กกว่า เส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 0.5-1.5 ซม. ค่อยๆ ทยอยขึ้นตามมา มีอาการคันเล็กน้อย แกนตามยาวของแต่ละผื่นจะขนานกับ line of cleavage ผื่นกระจายอยู่ตามลำตัว ต้นแขน ต้นขา ดูรวมๆ ตามตัวมีลักษณะคล้ายต้น Christmas ซึ่งเห็นชัดเมื่อดูด้านหลัง ในเด็กอาจจะพบผื่นที่ใบหน้าและเท้าได้ ผื่นเหล่านี้จะอยู่นาน 4-6 สัปดาห์ อาจมีอาการนำมาก่อนผื่นขึ้น ได้แก่ อาการเหนื่อยเมื่อยล้า, คลื่นไส้, เบื่ออาหาร, ไข้, ปวดข้อ, ต่อมน้ำเหลืองโต และปวดศีรษะ และอาจเกิดในผู้ป่วยที่เคยมีประวัติโรคติดเชื้อของทางเดินหายใจส่วนบนนำมาก่อน อาการเหล่านี้อาจนำมาก่อนการเกิดของผื่นแจ้งข่าว ร้อยละ 75 ของผู้ป่วยโรคกลีบกุหลาบ มีอาการคัน ซึ่งร้อยละ 25 อาจคันรุนแรงมาก Physical examination > พยาธิกำเนิด > สาเหตุของโรคนี้ยังไม่ทราบแน่ชัด สันนิษฐานว่า อาจจะเกิดจากเชื้อไวรัส เนื่องจากโรคนี้เป็นระยะสั้น และหายเองได้ แต่จนถึงปัจจุบันยังไม่สามารถตรวจพบเชื้อ และทางพยาธิวิทยาก็ไม่พบการเปลี่ยนแปลงที่จำเพาะ มีการศึกษาพบว่าอาจเกี่ยวข้องกับการติดไวรัส HHV 6,7 (Human herper virus) น่าจะเป็นสาเหตุของโรคนี้ แต่จากการตรวจทางกล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอนยังไม่พบอนุภาคของไวรัสที่คล้าย herpesvirus เป็นที่น่าสนใจว่า ไข้ออกผื่นในเด็กที่ชื่อ ไข้ผื่นกุหลาบ หรือไข้หัดกุหลาบ (roseola infantum) ซึ่งมีลักษณะเฉพาะคือ มีไข้นำมาก่อน 3 วัน พอไข้ลงจะมีผื่นขึ้น มีรายงานว่าเกิดจาก HHV-6 นอกจากนั้น พบว่า ยาบางตัวทำให้เกิดโรคกลีบกุหลาบได้ เช่น ยาปฏิชีวนะ (metronidazole), ยารักษาสิว (isotretinoin), ยาลดไข้แก้ปวด (aspirin), ยาฆ่าเชื้อรา (terbinafine) ผู้ป่วยโรคกลีบกุหลาบมีโอกาสเป็นโรคภูมิแพ้, โรคเซ็บเดิร์ม, โรคสิว และรังแคสูงกว่าคนทั่วไป และพบว่ามักมีการกำเริบของผื่นมากขึ้น ในคนที่มีความเครียดสูงอีกด้วย > **การวินิจฉัย** > โรคนี้วินิจฉัยได้จากประวัติและลักษณะทางคลินิก ไม่มีการตรวจทางห้องปฏิบัติการที่จำเพาะ > การวินิจฉัยแยกโรค > 1. Herald patch ต้องแยกออกจาก - Tinea corporis โดยการทำ KOH preparation > 2. Secondary syphilis ผู้ป่วยทุกรายควรเจาะเลือดตรวจ VDRL > 3. Drug eruption > 4. Guttate psoriasis > 5. Viral exanthem > **การรักษา** > โรคนี้หายได้เอง จึงให้การรักษาตามอาการ ควรหลีกเลี่ยงสิ่งที่อาจระคายเคืองผิวหนัง > 1. ให้ทายา emollient และรับประทาน Antihisamine จะช่วยลดอาการคัน > 2. ทา Steroid cream จะทำให้หายเร็วขึ้นและลดอาการคัน เช่น 0.1% TA cream, hydrocortisone cream > 3. Phototherapy ใช้รักษาในรายที่เป็นมากและเรื้อรัง จะช่วยให้ผื่นหายเร็วขึ้น > - prednisolone 5-60 mg/day taper over than 2 wk as symptoms resolve > - erytheomycin 1*4 pc เชื่อว่าจะทำให้หายเร็วขึ้น > - ตากแดด > **คำแนะนำ** > ผู้ป่วยที่เป็นผื่นกลีบกุหลาบควรหลีกเลี่ยงการโดนน้ำ, การมีเหงื่อออกและการสัมผัสสบู่ เพราะทำให้ผิวแห้งและระคายเคือง ผื่นจึงมีอาการกำเริบ ในฤดูหนาวโรคกลีบกุหลาบมักมีอาการคันอย่างรุนแรง เพราะมีแนวโน้มที่จะมีผิวแห้งอยู่แล้ว เป็นที่น่าสังเกตว่า ทั้งความเครียดและอากาศหนาวเย็นที่ทำให้ผิวแห้งล้วนก่อให้เกิดการกำเริบและ อาการคันอย่างรุนแรงในโรคกลีบกุหลาบ > โรคนี้หายได้เองภายใน 3-6 สัปดาห์ แต่บางรายอาจจะเรื้อรังและหายใน 3-4 เดือน
 * Pityriasis rosea ** (P.R.) “โรคกลีบกุหลาบ”
 * The herald patch : 1-2 cm in diameter, oval or round with a central, wrinkled, salmon-colored area and a dark red peripheral zone. The areas are separated by a collarette of fine scales. ส่วนใหญ่อยู่บนลำตัว บางรายพบที่คอหรือแขน
 * The secondary eruption appears at its maximum in about 10 days.
 * The secondary eruption is symmetric and localized, predominantly to the trunk and adjacent areas of the neck and extremities.
 * พบมากที่หน้าท้อง หน้าอก หลัง
 * The secondary lesions appear as the primary patch in miniature, with the two red zones separated by the scaling ring. They are distributed in a Christmas tree pattern with their long axes following the lines of cleavage of the skin. In children under the age of 5 years, papular PR may be seen with a similar distribution.
 * In atypical PR (20% of patients), the herald patch may be missing or confluent with other lesions.
 * The distribution of the rash may be peripheral, and facial involvement may be seen in children. Involvement of the axilla and groin (inverse variant) can also be seen.
 * The lesions of PR may be large (PR gigantea), urticarial (PR urticata), vesicular, pustular, purpuric, and erythema multiforme–like.
 * อาจพบ Hypopigmentary and hyperpigmentary skin changes ตามมาหลังผื่นยุบ
 * อาจพบ oral lesion ได้มีหลายแบบ เช่น erythematous plaques, hemorrhagic puncta, and ulcers.
 * Option