Malaria+diagnosis


 * Blood smear for malaria **

มีตรวจเลือด 2 แบบ สำหรับตรวจแยกเชื้อ เห็นลักษณะของเชื้อ แยกชนิด และดูลักษณะของเม็ดเลือดแดงที่เปลี่ยนแปลงได้ นิยมการตรวจเมื่อตัวอย่างจำนวนมาก พบเชื้อง่ายและเร็วกว่า แต่ต้องใช้ความชำนาญสูง ไม่เหมาะสำหรับการแยกชนิดการติดเชื้อ //plasmodium //
 * Thin blood film **: นำเลือดมาเสมียร์ธรรมดา
 * Thick blood film **: เลือด 2-3 หยด ใช้ปลายสไสด์เกลี่ยเป็นวงกลมประมาณ 1 เซนติเมตร

1.P. falciparum กอใหเกิด cerebral malaria ได พบได้บ่อยในไทย และ ดื้อตอยามาก 2..P. vivax กลับเป็นซ้ำได้หลังการรักษา 3.P. ovale พบน้อย 4.P. malariae พบน้อย
 * Plasmodium spp ไทยมี 4 ชนิด **

Ring form(young tropozoite) à  growing tropozoite à <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">immature Schizont à <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">mature Schizont à <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">Gametocyte <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">Chromatin ติดสีม่วงแดง กลมรีคล้ายหัวแหวน cytoplasm ติดสีฟ้า เส้นกลมคล้ายตัวแหวน <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">Chromatin ใหญ่ขึ้น cytoplasm ใหญ่ขึ้น พบ malarial pigment ส่วน infected RBC สีเปลี่ยนไป ขนาดเปลี่ยนแปลง <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">Chromatin เพิ่มจำนวนมีหลายอัน cytoplasm ใหญ่ขึ้น <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">Chromatin รอบล้อมด้วย cytoplasm แยกเป็นตัวๆ <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">Gametocyte จะตัวใหญ่ Chromatin ใหญ่ cytoplasm ใหญ่ เชื้อแต่ละชนิดรูปร่างก็ไม่เหมือนกัน
 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">ระยะต่างๆของเชื้อที่พบในเลือด **
 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">1 Ring form **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">ระยะเริ่มแรกเชื้อเข้า RBC ลักษณะต่างกันในแต่ละชนิด
 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">2 growing tropozoite **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">ระยะเจริญเติบโต
 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">3 Schizont **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">ระยะที่เชื้อเพิ่มจำนวน
 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">immature Schizont **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">ขยายตัว เพิ่มทั้ง cytoplasm และ chromatin แต่ยังไม่แยกตัว
 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">mature Schizont **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">แบ่งตัวเห็น cytoplasm แบ่งแยกล้อม chromatin แต่ละอันแยกเป็นตัวๆเรียก merozoit รอเม็ดเลือดแดงแตก merozoits จะกระจายติดต่อเข้า RBC อื่นอีก
 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">5 Gametocyte **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">เกิดจาก merozoite บางตัวที่เข้าสู่ RBC จะพัฒนาเป็น gametocyte เมื่อยุงกินเข้าไปจะกลายเป็นเซลล์สืบพันธุ์เพศผู้และเพศเมีย


 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">ตารางลักษณะเชื้อแต่ละชนิด **
 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">ระยะ || **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">1. ****<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">Plasmodium falciparum ** || **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">2. Plasmodium vivax ** || **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">3.// Plasmodium malariae // ** || **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">4. ****//<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">Plasmodium ovale //** ||
 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">Ring form || **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">เล็ก1/5 ****<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">RBC อาจพบ double chromatin, double infection (หริอ>) ** || <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">1/3RBC ขนาดเล็กและบาง || <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">1/3RBC ขนาดหนากว่า || <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">1/3RBC ขนาดหนากว่า ||
 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">Growing trophozoite || <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">พบน้อย || **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">Amoeboid form ** || **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">Band form ** || **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">Ragged margin RBC ** ||
 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">Schizont || <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">พบน้อย || <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">Merozoiteใหญ่ 12-24ตัว

<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;"> เรียงไม่เรียบร้อย || <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">Merozoite 6-12 ตัว

<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">**rosette formation** || <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">Merozoite 4-12 ตัว ||
 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">Gametocyte || **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">คล้ายกล้วยหอม ** || <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">กลมใหญ่เต็ม RBC || <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">คล้ายP.vivax || <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">คล้ายP.vivax แต่ รีกว่าใหญ่กว่า ||
 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">Infected RBC || <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">ขนาดเท่าเดิม อาจพบ Maurer’s cleft ลักษณะเป็นรูปลิ่มที่ cytoplasm || <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">ขนาดใหญ่ Schuffer’s dot มาก || <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">ขนาดเท่าเดิม inclusion ละเอียดสีชมพู || **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">Ragged margin RBC ขนาดใหญ่กว่ารีกว่า **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">Schuffer’s dot มากชัด ||
 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">peripheralBS || <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">มักพบ ring,gamet. || <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">พบได้ทุกระยะ || **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">พบได้ทุกระยะ ** || <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">พบได้ทุกระยะ ||


 * //<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">1. //****//<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">Plasmodium falciparum //**

<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">**Ring form**: ขนาดเล็ก(1/5 RBC) cytoplasmบางเล็ก chromatinเล็ก มักพบ double chromatin และ double infection อาจพบ marginal form
 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">Growing trophozoite **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">: พบน้อยใน peripheral blood เนื่องจากระยะนี้จะอยู่ใน visceral blood

<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">ตัวจะใหญ่ขึ้น พบ malaria pigments ติดสีน้ำตาลเข้ม infected RBC ขนาดปกติ ติดสีจางลง อาจพบ Maurer’s cleft เป็น wedgeshape ใน cytoplasm
 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">Schizont **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">: พบน้อยใน peripheral blood
 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">Gametocyte **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">รูปร่างคล้ายกล้วยหอม หรือ จันทร์เสี้ยว Cresent form
 * //<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">2. Plasmodium vivax //**
 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">Ring form **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">ขนาดใหญ่ 1/3RBC ขนาดเล็กและบาง มักไม่พบ double infection และ marginal form
 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">Growing trophozoite **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">cytoplasm แผ่ขยายใหญ่ขึ้น และมีรูปร่างไม่แน่นอน (amoeboid form) ดูคล้าย อะมีบา มี vacuoles จำนวนมาก RBC เริ่มมีขนาดใหญ่ขึ้นและมี Schuffner’s dot ซึ่งเป็นเม็ดขนาดเล็ก ติดสีชมพูอยู่ภายใน
 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">Schizont **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">จะมี merozoite ใหญ่จำนวน 12-24 ตัว (เฉลี่ย 16 )
 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">Gametocyte **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;"> กลมขนาดใหญ่เต็ม RBC นิวเคลียสขนาดใหญ่ 1 อัน ภายในมี pigment มากมาย
 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">Infected red cell **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">จะมีขนาดใหญ่ขึ้นเห็นได้อย่างชัดเจน และมี Schuffer’s dot มากมายในเสมียร์เลือด พบได้ทุกระยะตั้งแต่ ring form จนถึง schinzont และ gametocyte
 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">3.// Plasmodium malariae // **
 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">Ring form **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">ขนาดใหญ่ 1/3RBC ขนาดอ้วนหนา มักไม่พบ double infection และ marginal form
 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">Growing trophozoite **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">มักจะพบ cytoplasm เป็นแถบ(band) คล้ายริบบิ้น ซึ่งลักษณะเช่นนี้จะไม่พบใน species อื่น และ malaria pigment หยาบและจำนวนมากเรียงขนานกับ chromatin

<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;"> **เป็นระยะที่แตกต่างจาก species อื่นชัดเจน ** <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">**ในเสมียร์เลือดพบได้ทุกระยะ ** **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">Growing trophozoite ** <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">cytoplasm เป็นแบบ amoeboid shape แต่ไม่มากเท่ <span class="apple-converted-space" style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">า <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">//P.vivax// มี chromatin dot ขนาดใหญ่ RBC มักจะพบมีรูปร่างรี และปลายข้างหนึ่งมีขอบไม่เรียบ (ragged margin) มี Schuffner’s dot เห็นได้ชัดเจน **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">Schizont ** <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">มี merozoite จำนวน 4-12 ตัว (เฉลี่ย 8) malaria pigment มักรวมอยู่ตรงกลางล้อมด้วย merozoites **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">Gametocyte ** <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">มีรูปร่างกลม คล้าย //<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">P.vivax //<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;"> และ //<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">P.malariae // **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">Infected red cell **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;"> มีขนาดใหญ่ขึ้น และมีรูปร่างรี ปลายข้างหนึ่งมีขอบไม่เรียบ (ragged margin) มี Schuffner’s dot เห็นได้ชัดเจน
 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">Schizont **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">มี merozoite จำนวน 6-12 ตัว (เฉลี่ย 8) และเรียงตัวกันรอบๆ malarial pigment คล้ายการเรียงตัวของกลีบดอกกุหลาบ (rosette formation)
 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">Gametocyte **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">รูปร่างกลมคล้ายของ //P.vivax//
 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">Infected red cell **<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;"> มีขนาดเท่าเดิม อาจจะพบ inclusion เป็นจุดละเอียดติดสีชมพู ภายในcytoplasm
 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">4. ****//<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">Plasmodium ovale //**
 * <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">Ring form ** <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">ขนาดใหญ่ 1/3RBC ขนาดอ้วนหนา มักไม่พบ double infection และ marginal form

<span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">**ลักษณะที่เด่นชัดต่างจาก species อื่น คือ infected red cell ส่วนใหญ่จะมีขนาดใหญ่ขึ้น และมีรูปร่างรี (oval shape) ดูเหมือนฉีดขาดที่ปลายด้านหนึ่ง chromatin dot ทุกระยะมีขนาดใหญ่กว่า //P.vivax// ** <span style="background-color: #ffffff; font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">ในเสมียร์เลือดพบได้ทุกระยะ <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">Ref. <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">[] <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">[] <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">[] <span style="font-family: Tahoma,sans-serif; font-size: 10pt;">[]